Bilim İnsanı Hikaye Kitabı: Soru Soran, Tahmin Eden, Deneyen Çocuğunuz

Bu hikâyede neler oluyor?

İlk adım bir sorudur ve çocuğunuz onu kendi cümlesiyle sorar. Ardından bir tahmin gelir: “Bence batar.” “Bence ışığa döner.” Güneşli bir laboratuvarda, okul bahçesindeki serada ya da dere kenarında büyüteç, damlalık, prizma ya da mıknatıs gibi bir aleti eline alır ve ne işe yaradığını basit bir cümleyle anlatır.

Gözlemler yazıyla değil, renkli çakıllarla, ipe atılan düğümlerle ya da sıra sıra dizilen nesnelerle kaydedilir. Tahminlerden biri yanlış çıkar; çocuğunuz buna üzülmez, sevinir, çünkü yeni bir soru doğmuştur. Yanındaki usta bilim insanı cevabı hazır vermez, “Sence neden?” diye sorar. Sonunda çocuğunuz keşfini bir arkadaşıyla paylaşır ve aklına yeni bir soru takılır; o soru merakla, cevapsız kalır.

Kitapta yaşanabilecek maceralar

Her kitapta bu maceralardan biri, çocuğunuzun yaşına göre anlatılır. Birkaç örnek:

• Bebek sürümünde büyük, şeffaf bir su kabının başında oyun başlar: tüy yüzer, iri bir taş cup diye batar. Her nesnede “Batar mı, yüzer mi?” diye sorulur, bebek el çırparak karşılık verir.
• Şeffaf bir kavanozda filizlenen fasulye her sabah pencereye doğru eğilmektedir. Çocuğunuz kavanozu ters yöne çevirir ve sabırla beklemeye koyulur; filiz bu kez ne yapacaktır?
• Mor lahana suyu dolu bardaklara sırayla limon suyu, karbonatlı su ve sabunlu su eklenir. Çocuğunuz her bardakta hangi rengin çıkacağını önceden tahmin eder; bazı sonuçlar onu bile şaşırtır.
• Kış şenliğinin renkli buz süsleri güneşte erirken çocuğunuz üç tahmin kurar: gölge mi, yün mü, tuz mu korur? Her seferinde tek bir şeyi değiştirdiği adil bir deneyin sonucu ilk tahminini sarsabilir.

Çocuğunuz bu kitapta neler yaşar?

Bilim bir soruyla başlar ve yanlış çıkan bir tahmin de bir keşif sayılır; çocuğunuz bunu deneyerek yaşar. Bir fasulye filizine, bir buz parçasına ya da bir bardak suya dikkatle bakınca sıradan şeylerin ne kadar şaşırtıcı olabildiğini görür. Hikâye boyunca merakını, sabrını ve gözlem gücünü kullanır; canlılara uzaktan ve özenle bakmanın değerini hisseder. Bebeğinizle okurken batan ve yüzen şeyleri parmağınızla gösterip cup ve pıt seslerini birlikte tekrarlayabilirsiniz.

Hangi yaşa uygun?

Bebekler için anlatım birkaç kelimelik cümlelerden oluşur; cup, pıt, şıp sesleri, serin su ve yumuşak tüy gibi dokunuşlar öne çıkar, sonuçlar nesneleri iki yana dizerek kaydedilir. 2-4 yaşta deney tek adımlıdır ve sonuç hemen görülür. 4-6 yaşta merak, şaşkınlık ve sevinç adlandırılır. 6-8 yaşta soru, tahmin, deney ve sonuç sırası yaşanır; 8 yaştan sonra adil deney ve kanıt öne çıkar. 10-13 yaşta ise kanıtla tahmin arasındaki fark ve her sonucun yeni sorular doğurduğu düşündürülür.

Kime ve ne zaman hediye edilir?

Her şeye “neden?” diye soran, banyoda neyin batıp neyin yüzdüğünü deneyen bir çocuğunuz varsa bu kitap tam ona göre. Doğum gününde, karne gününde ya da okuldaki bir bilim şenliğinden önce verilebilir. Annesi, babası ya da dedesi de kitaba katılabilir: malzemeyi taşır, kabı tutar, onun tahminini merakla dinler; küçük kardeş suya bir şey bırakır ya da renkleri sayar.

Sipariş formundaki "Hikâyede neler olsun?" alanına çocuğunuzun sevdiği hayvanı, oyuncağı ya da huyunu yazarsanız hikâyeye işlenir. Fotoğraf sipariş sırasında yüklenir; telefonunuzdaki net bir yüz fotoğrafı yeterli.